dinsdag 28 juli 2009 door Dirk Leyman
De Nederlandse journalist, opiniemaker en literair criticus Michaël Zeeman is maandagavond in Rotterdam op 50-jarige leeftijd overleden aan een hersentumor. Zeeman was in mei onwel geworden tijdens een verblijf in Wenen, waarna een maand later de tumor werd vastgesteld, zo meldt
de Volkskrant, de krant waaraan hij nauw verbonden was en waarvoor hij geruime tijd als correspondent in Rome werkte. Zeven jaar lang fungeerde hij als gastheer in het literaire discussieprogramma
Zeeman met boeken, dat in de herinnering blijft als een van de betere tv-boekenprogramma's van de laatste decennia.
Zeeman studeerde enige tijd filosofie in Utrecht en Groningen. Hij publiceerde aanvankelijk recensies in de
Leeuwarder Courant en in
NRC. Sinds 1980 was Zeemans productie hoger en werd hij een fervent publicist in tal van dag- en weekbladen over kunst- en literatuur, filosofie en culturele onderwerpen. In 1988 werd hij stafmedewerker letteren van de Rotterdamse Kunststichting, vanaf 1991 was hij vast verbonden als medewerker aan
de Volkskrant. Hij publiceerde ook poëzie (zoals
Verhoudingen: gedichten uit 1995) en proza en essayistiek. Voor zijn poëziedebuut
Beeldenstorm ontving hij de C. Buddinghprijs. Hij werd eveneens bekroond met de Gouden Ganzenveer, "voor zijn grote betekenis voor het geschreven en gedrukte woord in Nederland." Zeeman publiceerde verder de verhalenbundel
De verduistering (1995). Een vaak aangekondigde roman is nooit verschenen.
'Hij is van onschatbare waarde voor
de Volkskrant geweest", zo reageerde hoofdredacteur van
de Volkskrant Pieter Broertjes op de website van het dagblad. 'Zijn belezenheid was bijna ongeëvenaard in de Nederlandse journalistiek en hij schreef prachtig. En hij was snel. Je kon hem bellen en als het nodig was, had je binnen een uur een stuk.' Hij noemt hem ook een man van de "Renaissance en de Verlichting." Een van Zeemans laatste bijdragen voor de opiniepagina's van de Volkskrant was 'Alleen Joodse schrijvers',
over de boekhandel in Israël.
Voor Robbert Ammerlaan, directeur van de Bezige Bij en Zeemans uitgever, betekent de dood van Zeeman dat de letteren en de schrijvers "nu een formidabele pleitbezorger (moeten) missen": "Voor Nederlandse begrippen had hij een zeldzame blik op de wereld, hij was een kosmopoliet en een intellectueel van wie we nog veel meer hadden moeten en willen horen." In de meeste getuigenissen wordt zijn grote belezenheid geprezen. Zijn vriend Willem Otterspeer, hoogleraar aan de universiteit van Leiden, noemt Zeeman "de allergrootste lezer die Nederland in de 20ste eeuw heeft gekend. Zijn bibliotheek was een monument van verzamelwoede en reflectiedrift", terwijl Abdelkader Benali hem "een onvermoeibare intellectuele lastpak" noemt. Met Benali schreef Zeeman het brievenboek
Wie kan het paradijs weerstaan. Romeinse brieven.
Toch had Zeeman ook regelmatig brouille met schrijvers en schuwde hij met boude stellingnames over hete hangijzers de polemiek niet. In 1986 werd Zeeman een tijdlang gearresteerd na een zaak van boekenverduistering in een boekhandel te Leeuwarden waar hij toen werkzaam was (zie
hier). Zeeman was van plan om binnenkort naar Berlijn te verhuizen. Zie ook
nu.nl en de necrologie van Bas Heijne in
NRC-Handelsblad. (DL - beeld: Mark Cohn)
Tags:
Geplaatst door Dirk Leyman op 28-07-2009
Verwante berichten
Reacties
Geef uw mening
Die enorme belezenheid komt terug in de boekenveiling bij Burgerdijk & Niermans op 11 en 12 mei. Ik heb er een blog over geschreven: http://hendrik-jandewit.blogspot.com/2010/05/boeken-fens-en-zeeman-geveild.html
geplaatst door Hendrik-Jan de Wit op zondag 02 mei 2010 om 16u37