Docufilm 'Antwerp Central' in voetspoor van W.G. Sebalds 'Austerlitz'

In de onlangs in première gegane film Antwerp Central maakt scenarist en regisseur Peter Krüger een reis "doorheen de fysieke en mentale ruimte" van  het Antwerpse Centraal Station, van bij zijn ontstaan tot nu. Drie eeuwen Belgische treingeschiedenis serveert Krüger en hij creeërt een licht surreële wereld, met de reflecties en dromen van een Reiziger, gespeeld door Johan Leysen, die in Antwerpen arriveert en het station observeert.  Daarbij heeft hij veel oog voor "de herinnering aan Belgiës koloniale verleden en de ligging van het station in het hart van de drukke diamantwijk en in de nabijheid van de Antwerpse dierentuin."

Voor de filmdocumentaire putte Krüger inspiratie uit het wereldwijde cultboek Austerlitz van de Duitse auteur W.G. Sebald (1944-2001). De meanderende roman vangt immers aan met een cruciale scène in de wachtzaal van het Antwerpse Centraal Station. Daar raakt een naamloze verteller in gesprek met Jacques Austerlitz, een oudere architectuurhistoricus. Samen beginnen ze aan een aarzelende reconstructie van het verleden. Vooral het personage van de Reiziger in Antwerpen Centraal grijpt terug op Austerlitz. En ook atmosferisch zijn er parallellen. Maar de benadering van filmmaker Krüger is magisch-realistischer dan bij Sebald, die al vanaf de eerste zinnen een geheimzinnige, deprimerende sfeer oproept: “Meteen al bij aankomst, toen de trein langzaam de donkere stationshal binnenreed over het viaduct met zijn zonderlinge spitse torentjes aan weerskanten, had mij een onbehaaglijk gevoel bekropen, en dat hield aan gedurende de hele periode die ik in België doorbracht.” De eerste ontmoetingen tussen de naamloze verteller en Austerlitz dateren uit het jaar 1967. Ze ontmoeten elkaar op diverse plaatsen: in een kroeg in het industriegebied van Luik en in Brussel op de trappen van het Justitiepaleis. En dus eerst in het Centraal Station, waarover Sebald noteert: “Toen ik de met een 60 meter hoge koepel overwelfde hal van het Centraal Station betrad, was mijn gedachte, misschien wel ingegeven door het bezoek aan de dierentuin en de aanblik van de dromedaris, dat zich hier in deze luisterrijke maar toen sterk vervallen foyer in de marmeren nissen kooien moesten bevinden voor leeuwen en luipaarden, en aquaria voor haaien, kraken en krokodillen, zoals je omgekeerd in sommige dierentuinen met een klein treintje door de verste continenten kunt rijden.” Historicus Austerlitz blijkt zich later te specialiseren in de architecturale geschiedenis, met name van treinstations.

Van De ringen van Saturnus van Sebald is overigens een Duitse toneelbewerking in de maak. De Britse Katie Mitchell tekent voor de regie van het stuk dat in mei 2012 in Keulen in première moet gaan (zie Vertigo). Sebalds boek over een lange wandeling door East Anglia werd recent door The Guardian in een lijst van de '100 greatest non-fiction books' geplaatst.

 

Tags: Boek en film, Duitse literatuur
Geplaatst door Dirk Leyman/Hans Cottyn op 22-06-2011
Verwante berichten
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening