Literair supplement - aflevering 68

Het weekoverzicht van de belangrijkste literatuurrecensies- en interviews uit kranten- en weekbladen in Nederland en Vlaanderen. In samenwerking met Athenaeum Boekhandel in Amsterdam, met veel aandacht voor post-9/11-literatuur, Erwin Mortiers Gestameld liedboek en De beren en anderen verhalen van Vsevolod Garsjin

 

De Morgen Uitgelezen brengt een special over "wat de literatuur ons leert over 9/11 en over de impact op ons leven vandaag". De Amerikaanse Laura Frost, professor literatuur aan de New School in New York City, zoekt in een overzichtstuk naar "de ultieme roman die het drama omvat en overstijgt", en passeert daarbij aan Falling Man van Don Delillo, Extremely Loud and Incredibly Loud van Jonathan Safran Foer en The Submission van Amy Waldman. "Schrijvers behandelen 9/11 alsmaar vindingrijker, maar hier speelt tijd wel degelijk een rol. Het is historisch momentum is nog niet 'voorbij', noch temporeel, noch psychologisch. (...) Misschien neemt het verhaal binnenkort een wending die voor altijd zal veranderen hoe we 9/11 begrijpen. Misschien komt de Grote Roman over 9/11 wel niet uit Amerika..."

Verder aandacht voor het Granta-nummer Ten Years Later (Dirk Leyman: "Verwacht geen uitputtende analyses, maar wel literair-journalistieke verhalen"), en het boek met interviews en tekeningen 12 september. Amerika na die fatale dag van Pascal Delannoy. Rudi Rotthier maakt een overzicht van hoe de islam het afgelopen decennium in de literatuur werd gepercipieerd, en komt tot de conclusie dat de boeken die het meest inzicht verschaffen over de islam in relatie tot 9/11 vóór die datum zijn geschreven, door Maxime Rodinson en V.S. Naipaul. Ook een nieuwe serie: de Boekhandelblues, waarvoor Dirk Leyman markante boekhandels afstruint, zoals dit keer Sterling Books.

 

De Standaard der Letteren interviewt Erwin Mortier over zijn "indrukwekkende" moederboek Gestameld Liedboek. "De ziekte van mijn moeder duwde mij met mijn neus op het wezen van mijn schrijverschap. Dit boek drong zich aan mij op (...). De vorm van het boek drong zich uiteindelijk ook op. Het moest de existentiële schemer weten te vatten, dat hangen tussen leven en dood, tussen fictie en autobiografie." Filip Rogiers is lovend: "Mortier delft op zowat elke pagina wel minstens één diamant op." Vicky Vanhoutte kan de essays van Hugo Bousset in Vurige Tongen smaken: "Glasheldere redeneringen en al even glashelder en prikkelende proza. Zo hoort een academicus te schrijven." Kathy Mathys ziet in Granta - Ten Years Later "versnippering en desoriëntatie in deze boeiende bundel die de complexiteit van onze wereld alle eer aandoet". Ook Mathys maakt een survey van de boeken die 9/11 thematiseren, en bespreekt Amy Waldmans debuutroman The Submission: "spannend en beklijvend, een van de eerste Amerikaanse romans die niet enkel het verdriet om de doden toont, maar die de complexiteit van het Amerika van na de aanslagen in beeld brengt."

 

In Knack is Vrede op Ithaca van de Hongaarse schrijver Sándor Márai 'boek van de week'. In deze roman is de wereld van de goden en hun afstammelingen in verval, geestelijk en fysiek. De goden hebben een buikje gekregen, en het gezag dat ze over de mensheid hadden is verdwenen. "Aan het slot van Vrede op Ithaca is er sprake van een nieuw contract tussen goden en mensen, waarbij de mens meester wordt van zijn eigen lot. (...) Márais roman kun je lezen als het relaas van de mens die erin slaagt om door zijn vindingrijkheid aan de willekeur van de Olympus te ontsnappen." Of de mensheid zijn lot dan beter bestiert? Check de geschiedenisboeken. Vrede op Ithaca is volgens Piet De Moor niet Márais beste roman: "De roman balanceert tussen een parabel en een groteske en de lezer vraagt zich af of hij een drama, een komedie of zelfs een parodie onder ogen heeft." Verder in Knack nog een signalement van de dichtbundel De kaakslag van de tijd van Patricia Lasoen, en recensies van de thriller Assistent van de sterren van Linus Reichlin en van De beren en anderen verhalen van Vsevolod Garsjin: "Je leest deze verhalen traag, omdat je ze savoureert. Je merkt niets van de moeite die ze aan de schrijver hebben gekost" aldus een enthousiaste Piet De Moor.


De boekenbijlage van Trouw opent met Erwin Mortiers Gestameld liedboek. Rob Schouten bespreekt het lovend: "Ik loop lang niet altijd weg met zijn oververfijnde stijl maar hier functioneert die als rouge op de wangen van een zieke. En dat maakt het lijden in zekere zin nog scherper." Op pagina twee Leonie Breebaart over Sebastian Barry's In het beloofde land, waarmee hij een trilogie voltooit: "Barry's gevoel voor treffende beelden is niet alleen een kwestie van stijl. Telkens weet hij het epische, de grote geschiedenis, te vertalen naar een intieme en persoonlijke beleving, zodat we het verleden van binnenuit leren begrijpen." Janita Monna "kan weinig" met Elma van Harens Likmevestje: "Er valt veel te zeggen voor poëzie waarin geen enkele lezer op basis van leeftijd wordt buitengesloten. Maar Likmevestje is te wispelturig om leeftijdsloos te zijn." Jann Ruyters denkt dat Erik Vlaminck met Brandlucht wel eens een groter publiek voor zijn werk zou kunnen winnen: "een direct aansprekende roman, de toon laconiek maar de ondertoon duister, en zeer scherp in de psychologische tekening van drie generaties vrouwen."

 

De ware "11 september-roman" is nog niet geschreven, stelt Hans Bouman in de Volskrant, in een stuk waarin onder meer Jonathan Safran Foers Extremely Loud and Incredibly Close en Ian McEwans Saturday de revue passeren. Verder een recensie van Joseph O'Connors Volgspot. Op de slotpagina's de brieven van Hella Haasse aan Willem Nijholt en Het muizenhuis van Karina Schaapman, "een tot in de puntjes perfect uitgevoerd idee" volgens Pjotr van Lenteren, "Het enige dat niet werkt is de tekst."

 

9/11 staat centraal in de boekenbijlage van NRC Handelsblad, en de boeken die de aanslag op de Twin Towers hebben voortgebracht. Zoals het recente WTF?! Volwassen worden na 11 september, een verzameling peroonlijke stukken van uitgesproken Nederlandse twintigers en dertigers: een "verfrissende bundel" die een "mooi staaltje pittige Hollandse diversiteit" oplevert.
De nieuwe roman van Monaldi & Sorti, Mysterium, doet Robert Gooijer verzuchten: "een vermoeiende gimmick: er móet een onthulling in elk boek zitten en die wordt wankel geschraagd door de impenetrabele theorieën die Monaldi en Sorti opdissen." Die dan wel weer worden verluchtigd met "vaak op zichzelf boeiende historische feiten en weetjes". Een andere grote bespreking is er van Erwin Mortiers Gestameld liedboek over de aftakeling van zijn moeder. "Het genre van het ‘ouderboek' groeit zo gestaag als er aftakelende ouders bijkomen (en verdwijnen)," merkt Arjen Fortuin op, maar toch onderscheidt Gestameld liedboek zich, omdat het "draait om hoe de kaalslag in het hoofd van de ouder ook de geest van het kind ontregelt."
Margot Dijkgraaf leest Alberto Manguels Alle mensen liegen, waarin hij de lezer als het ware een puzzel voorlegt: "Zo levert Manguel [...] met iedere verteller weer een nieuw gezichtspunt voor de invulling van de hogeschooltangram die uiteindelijk alleen de heel oplettende lezer, bij herlezing van het boek, kan leggen." Rob van Essen is enthousiast over de "uncensored edition" van Oscar Wildes The Picture of Dorian Gray: "een vorm van gerechtigheid".
Verder recensies van Paul Murrays Skippy tussen de sterren ("Hij biedt veel ruimte aan slapstickachtige humor, maar schrijft ook lichtvoetig, teder en prachtig terloops over de meest gruwelijke dingen die mensen elkaar aandoen"), Alle gedichten van Theo Verhaar (Arie van den Berg: "In mijn huis blijft Alle gedichten voorlopig nog op het nachtkastje."), het nieuwe nummer van de Parelduiker, Enno van der Eerdens Ascona. Bezield paradijs ("een enorme prestatie"). En ten slotte: de biografie van Wallis Simpson door Anne Sebba: "een onderhoudend boek over het vooroorlogse Britse establishment".

Nee, "niet alle verhalen in de toch al kwantitatief dunne selectie De beren zijn even denderend", maar, oordeelt Jeroen Vullings in Vrij Nederland, een viertal verhalen uit deze Garsjinbloemlezing is "heel erg goed".
Harm Ede Botje las Cees Zoons Narcostaat Mexico ("Zoon schetst een caleidoscopisch beeld van het conflict in levendige, korte hoofdstukjes") en twee andere narcoboeken, Thomas Vanheste dook in Koos van Zomerens Naar de natuur ("Alleen al om dit soort schijnbaar eenvoudige zinnen waarin Van Zomeren een elementaire waarheid blootlegt, is het boek een feestelijke leeservaring."), en er zijn korte recensies. Een lijstje: Damon Galgut, In een vreemde kamer, A.L. Snijders, De incunabel (Marjolijn Pouw: "trefzeker en ironisch"), Toine Heijmans, Op zee, Irvine Welsh, Misdaad, Francisco Goldman, Zeg haar naam (Hans van den Bergh: "een magnifiek schrijver"), Derk Visser, Prikkeldraad (Joukje Akveld: "razendknap"), Dolf Verroen, Een vader voor altijd (Akveld nog eens: "Wat goed dat deze 82-jarige schrijver nog altijd schrijft."), en Herta Müller, De rokkenjager en diens bijdehante tante.

 

Het Parool opent de boekenpagina's met een interview met Rik Launspach. "Ik bedacht," vertelt hij Maarten Moll, "dat mijn volgende roman moest gaan over een man die afhankelijk is van taal. En dat hij op een gegeven moment taal begint te haten, omdat je daarmee niet kunt zeggen wat je bedoelt." Jasper Henderson las Jan Procházka's Koets naar Wenen, een "grimmig sprookje", waarvan de "kracht van het boek" "de vermenselijking van ‘het grote kwaad'" is, en Guus Luijters herlas W.F. Hermans, in Volledige werken 14. Dirk-Jan Arensman vond Stephen Kelmans Pigeon English "een debuut dat alle ophef meer dan waard is", en "een wonder van inlevingsvermogen en verteltalent. Geestig en ontroerend, rauw realistisch en, door de levenslust die eruit spreekt, vrolijk stemmend tegelijk", Arie Storm stelt vast dat er "veel mankeert aan" Erik Vlamincks Brandlucht, met name aan het vertelperspectief.

 

Jacq Vogelaar diept in Dichters & Denkers van De Groene Amsterdammer een nieuw boek van Lieven de Cauter op, De oorsprongen of Het boek der verbazing, met essays en overwegingen. "De charme van de bespiegelingen, die soms de allure van causerieën hebben, is dat grote bewegingen, hele geschiedenissen soms, in eenvoudige formules gevangen worden, bijvoorbeeld cultuur als compensatie en verbetering van de natuur. Door kleine dingen onder het vergrootglas te leggen."
Piet Gerbrandy vervolgens snakt in Willem Jan Ottens Gerichte gedichten "naar de zelfspot van Gerard Reve, wiens desperate ironie zelfs de meest verstokte heiden ademloos kan doen huiveren", maar herkent gelukkig ook de "dichter die scherp ziet, een verhaal kan vertellen en bovenal weet hoe je soepele regels tot een stevige mand vlecht".

 

HP|De Tijd interviewt erop los. Irvine Welsh komt aan het woord over Misdaad. "Voor mij is het eerder een existentiële thriller dan een crimenovel. Misdaad gaat [...] over hoe twee slachtoffers van seksueel misbruik elkaar helpen," vertelt hij Marcella van der Weg. En: "Als schrijver probeer ik erachter te komen waarom mensen zo zelfdestructief zijn, dat is altijd mijn missie geweest. Waarom mislukken wij?" En Paul Haenen gaat in gesprek met Erwin Mortier, van wie deze week Gestameld liedboek verschijnt. "Het is," legt hij uit, "een soort gevecht in taal tegen de vergetelheid van die ziekte, tegen de aanslag op de taal die die ziekte natuurlijk ook is, want de taal geeft de eerste tekenen af waaruit je kunt opmaken dat iemand die ziekte heeft." Maar ook: Max Pam over Saul Framptons "handzame biografie" van Michel de Montaigne ("Het is bijna onmogelijk om niet diep onder de indruk te raken van leven en werken van Montaigne.") en Dries Muus over Lucette ter Borgs Valkruid ("de sterke passages overheersen").

Tags: Literair supplement
Verwante berichten (0)
Geplaatst door Hans Cottyn/Marleen Louter op 11-09-2011

'Uitvinder' van het e-book Michael Hart (64) overleden

De uitvinder van het elektronische boek, Michael S. Hart, is afgelopen dinsdag op 64-jarige leeftijd overleden, aan de gevolgen van een hartaanval. In 1971 al lanceerde Hart immers het Project Gutenberg, een digitale bibliotheek waarin hij boeken onderbracht waarop het auteursrecht is verlopen. Daarmee was hij de eerste die complete boeken volledig digitaal beschikbaar maakte.

Hart startte het project toen hij studeerde aan de universiteit van Illinois. Daar gebruikte hij het computernetwerk voor het verspreiden van informatie.

Toen hij een kopie van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring in handen kreeg, typte hij eigenhandig de tekst over. Het kwam als download beschikbaar op het netwerk, wat meteen de start vormde van het Project Gutenberg.

Hart was vervolgens jaren bezig met het kopiëren en invoeren van complete boeken en andere werken, zoals de Bijbel en de werken van Shakespeare. Tegen 1987 had hij zo al 313 boeken gedigitaliseerd. Vervolgens bouwde hij een netwerk van vrijwilligers uit, waarna het project zich over de hele wereld vertakte. 

Momenteel zijn er op het Project Gutenberg 36.000 boeken in meer dan 60 talen beschikbaar. Elke week komen er gemiddeld 50 nieuwe boeken bij.

Hart had een hardnekkig geloof in het e-book. "Eén ding over ebooks waar veel mensen niet aan denken is dat de ebook het eerste is waar we net zoveel van kunnen hebben als we willen, afgezien van lucht," zo schreef hij in 2011. Zie onder meer de berichtgeving in De Telegraaf en Wikipedia

Tags: Digitalisering, Obituaries
Verwante berichten (0)
Geplaatst door Dirk Leyman op 10-09-2011

Letterkundig Museum verwerft nalatenschap M. Vasalis

Het Letterkundig Museum in Den Haag verwerft de literaire nalatenschap van Vasalis ofte Margaretha (‘Kiekie') Droogleever Fortuyn-Leenmans (1909-1998). Zij kreeg onder het pseudoniem M. Vasalis grote bekendheid met de dichtbundels Parken en woestijnen, De vogel Phoenix, Vergezichten en gezichten. Postuum verscheen van haar De oude kustlijn. Behalve vele foto's bevat het verworven archief uitgebreide en vaak ook innige familiebriefwisselingen. De correspondenties met vrienden laten Vasalis' warme persoonlijkheid zien en uit de correspondenties met schrijvers blijkt wat voor belangrijke rol ze speelde in de literaire wereld. In de dagboeken die deel uitmaken van de nalatenschap noteerde de dichteres ook gedichten, verhalen en aantekeningen. Behalve handschriften van bekende gedichten als: ‘De idioot in het bad', ‘Drank, de onberekenbare' en ‘Het ezeltje' zijn ook vroege versies van gepubliceerde gedichten en ongepubliceerde gedichten overgeleverd.

Het Letterkundig Museum wijdt een kleine tentoonstelling aan deze belangwekkende aanwinst. Dit toont onder meer enkele van de dagboeken, jeugdfoto's en glasnegatieven uit haar kindertijd en enkele brieven. Ook zijn diverse handgeschreven gedichten te bewonderen. Geheel in lijn met de publiciteitsschuwe dichteres zijn deze documenten zelden eerder in het openbaar getoond, zo meldt het museum nog. Onlangs verscheen bij van Oorschot ook de biografie van Vasalis door Maaike Meijer.

Tags: Nederlandse literatuur, Poëzie
Verwante berichten (0)
Geplaatst door Dirk Leyman op 09-09-2011

Stichting Lezen-directeur Majo de Saedeleer krijgt grote opvoedingsprijs

De directeur van de Stichting Lezen, Majo de Saedeleer, wordt bekroond met de Prijs Filson Steers Mariman. Die wordt dit jaar voor het eerst uitgereikt aan iemand die zijn of haar leven in het teken stelt van opvoeding van kinderen en jongeren. Zij krijgt de prijs van 60.000 euro omdat ze de jeugdliteratuur volwaardig op de kaart heeft gezet in Vlaanderen.

Het Fonds Filson Steers Mariman werd recent opgericht in de schoot van de Koning Boudewijstichting naar aanleiding van een legaat. Het Fonds zal hiervoor om de twee jaar 60.000 euro uitreiken aan één laureaat, wat het tot een unieke Prijs in Vlaanderen maakt.

Majo de Saedeleer timmert al heel haar leven aan de weg van de jeugdliteratuur. Zij stond aan de wieg van het Nationaal Centrum voor Jeugdliteratuur en was volgens de jury bepalend voor het landschap van de Vlaamse jeugdliteratuur in al haar facetten: het uitgeven, illustreren, de zorg voor kwaliteit bij leesbevordering, het stimuleren van kinderen van zeer jonge leeftijd om het plezier van beeld en taal te ontdekken.

De Prijs Filson Steers Mariman wordt op 12 oktober tijdens een feestelijk evenement uitgereikt in HETPALEIS in Antwerpen. Professor Ronald Soetaert van de Universiteit Gent zal het hebben over ‘Lezen als gereedschap en gezelschap' en Betty Mellaerts houdt de laudatio voor Majo de Saedeleer.

Aansluitend volgt een Kinder(boeken)universiteit waarbij 100 kinderen in gesprek gaan met kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen, kunstenaar Koen Vanmechelen en schrijfster/illustratrice Joke van Leeuwen.

Tags: Literaire prijzen
Verwante berichten (0)
Geplaatst door Dirk Leyman op 09-09-2011

PRESSE PAPIER # 34 - Nicolas Bouvier - De schorpioenvis

De opvolger van de ultieme en uiterst succesvolle road novel De wegen van de wereld zou je eigenlijk het best kunnen kwalificeren als een anti-reisboek. Waar het eerst genoemde boek vol is van beweging en enthousiasme, daar is De schorpioenvis een boek van stilstand, leegte, ziekte, hallucinatie en depressie.
In de jaren 1953-1954 reisde schrijver-journalist Nicolas Bouvier samen met zijn kameraad, de schilder-tekenaar Thierry Vernet in een kleine Fiat van thuisbasis Genève via Joegoslavië, Turkije, het toenmalige Perzië, Pakistan naar Afghanistan. Zijn aanstekelijke reisverslag - voor twee jongens met een onbegrensde nieuwsgierigheid en een duidelijk doel voor ogen gaan alle deuren open -, verlucht met prachtige tekeningen van Vernet, schreef hij zo'n tien jaar nadien. Het eindigt op het moment dat India aan zijn voeten ligt. Toch is Bouvier licht in mineur, omdat zijn vriend hem heeft verlaten om op Ceylon met zijn geliefde te trouwen.
Dat is dan ook de plek waar de wegen van India hem naartoe zullen voeren. Hoe Bouvier er komt, is volstrekt onduidelijk. Hij maakt geen gewag van een bootreis: aan het einde van het eerste hoofdstuk is hij op de Kaap van de goddelijke maagd (volgens vertaalster Floor Borsboom, die hem nareisde, valt het overigens sterk te betwijfelen dat hij vandaaruit de oversteek naar Ceylon maakte), en aan het begin van het volgende rijdt hij (naar we mogen aannemen in zijn trouwe Fiat Topolino) over de "aarden weg die (...) kronkelt tussen de waterreservoirs van de oude dynastieën" van Ceylon, het huidige Sri Lanka.
Hoewel de omstandigheden sober zijn, begint Bouvier vol optimisme aan zijn verblijf aldaar. Zijn kamer, acht passen lang en vier breed, is schamel gemeubileerd en kost één roepie per dag. Maar, al schrijvend bij zijn olielamp, met een pot zwarte thee naast hem is Bouvier gelukkig: "Meer heb ik niet nodig om me hier vrolijk af te beulen tot ik weer gezond ben. Ik heb geld voor drie maanden en mijn hele leven voor me."
Al snel verdampt zijn aanvankelijke goede moed. De hitte is bijna onverdraaglijk (na zes uur ‘s ochtends is het te warm om nog iets te doen) en de meeste bewoners verkeren in volstrekte indolentie; zij laten hun geluk van hun goden afhangen en kopen hun pech af bij magiërs die in rituelen handelen. En dat is nog maar het begin. Bouvier krijgt geen schrijfklussen los gepeuterd bij de contacten die hij heeft. Hij wordt ziek en is zo eenzaam dat het insectenvolk waarmee hij zijn kamer deelt zijn vrienden worden: urenlang kan hij naar de bedrijvigheid van mieren en termieten kijken. Verschillende nachten brengt hij door op de trappen van een jezuïtische kerk: luisterend naar Padre Alvaro, een leviterende priester, die bij navraag al vijf jaar dood blijkt te zijn.
Dat Bouvier aan het hallucineren slaat in dat van tovenarij vergeven oord waar koorts, diarree en leveraandoeningen aan de orde van de dag zijn, is niet zo vreemd. Het doet er ook niet toe of wat hij schrijft klopt of is ingegeven door waanvoorstellingen of valse herinneringen. Zijn observaties dwingen je tot precies lezen en dompelen je onder in het trage en treurige bestaan dat hij leidt.
Ook dit is bij nader inzien een reisverslag. Geen reis waarbij kilometers worden afgelegd, maar een reis waarbij hij afdaalt in zijn binnenste. Zelf verwoordt hij prachtig: "Je reist niet om jezelf als een kerstboom op te tuigen met exotica en anekdotes, maar om jezelf kaal te plukken, uit te spoelen en uit te wringen tot je net zo'n versleten handdoekje bent als dat je met een stukje zeep krijgt aangereikt in een bordeel."

Tags:
Verwante berichten (0)
Geplaatst door Wineke de Boer op 08-09-2011

'De Auteurs' is nieuwe speler inzake rechtenbeheer

Er is een nieuwe speler opgericht in het domein van auteursrechtenbeheer. deAuteurs zal vanaf nu de (collectieve) rechten beheren uit de exploitatie van literaire teksten, audiovisuele werken, strips en podiumkunsten in Vlaanderen en Nederland. De nieuwe beheersvennootschap ontstaat uit de schoot van de Franse vennootschappen SACD en Scam en zal gedurende de opstartperiode kunnen rekenen op de know how en logistieke steun van deze internationale beheersvennootschappen, zo meldt een persbericht.

"Essentieel voor deAuteurs is het beheer door auteurs. In deAuteurs zetelen geen producenten, uitgevers of theaterorganisatoren." Het bestuur bestaat uitsluitend uit auteurs, die de verschillende categorieën vertegenwoordigen: Rik D'hiet (scenario; ondervoorzitter), Paul Pourveur (podiumkunsten) Manu Riche (documentaire), Koen Stassijns (poëzie; ondervoorzitter), Patrice Toye (regie), Judith Van Istendael (strip en illustratie), Erik Vlaminck (literatuur) en Willem Wallyn (audiovisuele fictie; voorzitter). Directeur is Katrien Van der Perre, jurist en expert in auteursrecht (UGent).

De Vlaamse Auteursvereniging - die aandringt op transparantie in de verdeling van reprografie- en leenrechtvergoedingen - steunt de nieuwe rechtenmaatschappij. Zij zal vanuit de raad van verenigingen toekijken op het beheer van deze rechten en de vennootschap bijstaan met haar expertise over het literaire veld. Op 1 januari 2012 zal de nieuwe beheersvennootschap operationeel zijn.

Tags:
Verwante berichten (0)
Geplaatst door Dirk Leyman op 08-09-2011

Patrick Poivre d'Arvor veroordeeld voor privacyschending in roman

De Parijse arrondissementsrechtbank heeft gisteren de schrijver en tv-coryfee/journalist Patrick Poivre d'Arvor veroordeeld voor inbreuk op de privacy van zijn ex-vriendin, Agathe Borne. Deze had een proces aangespannen nadat zij zichzelf en de grote lijnen van hun kortstondige relatie had herkend in zijn roman Fragments d'une femme perdue uit 2009 (Grasset). Ook bleek PPDA, zoals de man kortweg wordt genoemd, gebruik te hebben gemaakt van elf liefdesbrieven die ze hem destijds schreef (zie o.a. Le Point).
De schrijver en voormalig TF1-nieuwsanker verdedigde zich door te claimen dat er louter sprake van fictie, maar volgens de rechter was het met de toegepaste literaire procedés niet mogelijk de personages los te zien van de werkelijkheid, zodat het werk niet als fictie kon worden betiteld. De rechter legde de forse boete op van 33.000 euro voor inbreuk op de privacy én het auteursrecht van Borne. Herdrukken en pocketuitgaven van het boek zijn vanaf nu verboden.
De uitspraak vormt wellicht een precedent voor toekomstige, soortgelijke rechtzaken zoals die aangespannen tegen de schrijfster Christine Angot. Begin dit jaar lag Poivre d'Arvor al onder vuur vanwege de beschuldiging van plagiaat in zijn biografie van Ernest Hemingway (zie onze berichtgeving hier).

Inmiddels heeft PPDA via zijn blog laten weten tegen de uitspraak in hoger beroep te gaan, zo meldt onder meer Le Parisien.

 

 

Tags: Franse literatuur, Polemiek
Verwante berichten (0)
Geplaatst door Marjolein Corjanus op 08-09-2011

Nederlands Boekenweekgeschenk komt naar Vlaanderen

Het Nederlandse Boekenweekgeschenk, het boekje dat klanten van Nederlandse boekhandels tijdens de  jaarlijkse Boekenweek gratis kunnen krijgen, zal vanaf 2012 ook in de Vlaamse boekhandel uitgedeeld worden, zo laat Knack weten. De speciaal voor dit doel geschreven novelle van Tom Lanoye is van 14 tot 24 maart 2012 gratis in de bij Boek.be aangesloten boekhandels te krijgen bij de aankoop van tenminste 12,50 euro aan Nederlandstalige boeken.

Geert Joris, directeur van Boek.be, zegt aan Knack "heel blij" te zijn met de actie. "In het verleden hebben we al vaak geprobeerd of het mogelijk was om het geschenk naar Vlaanderen te halen, maar kregen we altijd argumenten te horen waarom het niet kon. Nu was de insteek: laten we eens zien of we argumenten kunnen vinden waarom het wél kan."

Een en ander werd mee mogelijk gemaakt door de Nederlandse tegenhanger van Boek.be, de CPNB. Directeur Eppo van Nispen tot Sevenaer van de CPNB ziet het gemeenschappelijk belang: "Het promoten van het lezen en het boekenbezit. Het hielp dat Lanoye graag wilde dat zijn geschenk ook in Vlaanderen kon worden weggeven, maar al voor hij in beeld was hadden Geert en ik gesprekken over het bundelen van onze krachten." De actie loopt in Vlaanderen gelijk met de start van de Literaire Lente, in Nederland met de Boekenweek.

Het is eerder uitzonderlijk dat een Vlaamse auteur het Boekenweekgeschenk mag schrijven. Voor Lanoye is het van Hugo Claus in 1989 geleden. Ook Marnix Gijsen schreef ooit een Boekenweekgeschenk, in 1978, net als Hubert Lampo in 1969.

Tags: Literaire evenementen, Boekhandel, Nederlandse literatuur
Verwante berichten (10)
Geplaatst door Hans Cottyn op 07-09-2011

Poet Laureate Carol Ann Duffy: 'Gedichten zijn soort sms'jes'

De Britse dichteres en Poet Laureate Carol Ann Duffy maakt zich absoluut geen zorgen over de tijd die de jonge garde met sms'en en internetten doorbrengt. Integendeel. Volgens haar is het schrijven van sms'jes en berichtjes op Facebook de ideale opstap naar het schrijven van poëzie, zo bericht The Guardian. "Een gedicht is een vorm van sms-en, het is de originele tekst", zo meldt ze. Naar haar idee is schrijven van dit soort digitale berichtjes de perfecte manier om het taalgevoel te verbeteren en gevoelens en ideeën in zeer compacte vorm te leren vatten: "Het is een manier om meer te zeggen met minder woorden."

Duffy is er zelfs van overtuigd dat kinderen tegenwoordig handiger zijn in dichten dan vroeger. "Het is nog het meest duidelijk in de muziek", zegt ze en ze wijst op de poëtische manier waarop rappers of een band als de Arctic Monkeys omgaan met tekst. "En het inventief omgaan met woorden vormt altijd de kern van jongerencultuur", zo meent ze.
Sinds haar aantreden in 2009 als de Britse Poet Laureate zet Duffy zich ervoor in om kinderen en jongeren vertrouwd maken met poëzie. De dichteres, die zelf opgroeide in een gezin waar niet gelezen werd, leerde pas op de middelbare school gedichten lezen en waarderen. Nu legt ze talloze bezoeken af aan scholen om haar liefde voor poëzie over te dragen. Poëzie wordt in haar ogen ten onrechte als moeilijk of ontoegankelijk beschouwd maar is niettemin in het onderwijs aan een ware opmars bezig.
Carol Ann Duffy lanceert vandaag een wedstrijd voor middelbare scholieren, waarbij jongeren individueel of met een groep hun eigen bloemlezing van favoriete gedichten kunnen samenstellen. De winnende bundel zal door Picador daadwerkelijk worden uitgegeven, met een voorwoord van Duffy zelf.

Tags: Poëzie, Digitalisering
Verwante berichten (0)
Geplaatst door Marjolein Corjanus op 07-09-2011

Julian Barnes uitgesproken favoriet voor Man Booker Prize

De Britse auteur Julian Barnes is de uitgesproken favoriet om de prestigieuze Britse Man Booker Prize op zijn naam te schrijven. Met zijn roman The Sense of an Ending is het nu al de vierde keer dat hij op de shortlist prijkt, zonder dat hij evenwel al ooit van de bekroning mocht proeven. De Booker Prize is bedoeld voor de beste Engelstalige roman van het voorbije jaar en levert de laureaat 50.000 pond op én wereldwijd galopperende verkoopcijfers. De winnaar is bekend op 18 oktober. Barnes' geshortliste roman exploreert het leven van een man van middelbare leeftijd die nadenkt over zijn leven en dat van zijn generatiegenoten, tot het verleden hem in een wurggreep krijgt.
Op de zeskoppige shortlist staan verder ook twee debuten: A.D. Miller met de thriller Snowdrops, die zich afspeelt in de Moskouse onderwereld, en Stephen Kelman met Pigeon English, ook al een roman waarin een moordzaak centraal staat. En er zijn ook twee Canadese auteurs aanwezig in de ultieme Bookerselectie: Esi Edugyan (met Half Blood Blues) en Patrick deWitt (met The Sisters Brothers). De zesde kanshebber is Carol Birch, met de roman Jamrach's Menagerie, boek dat gebaseerd is op het zinken van de walvisvaarder de Essex in 1820. Verrassende afvallers zijn Alan Hollinghurst met het alom geprezen The Stranger's Child en Sebastian Barry met On Canaan's Side. De jury, onder voorzitterschap van voormalig M15-spionne Dame Stella Rimington, haalde de traditionele clichés van stal om zijn keuze te argumenteren: "Natuurlijk was het een moeilijke beslissing om de longlist tot zes boeken te herleiden. Jammer dat we zoveel goeie boeken moesten achterlaten. Maar uiteindelijk vonden we snel een consensus over de zes besten, hoe verschillend ze ook zijn." Vorig jaar ging de Booker Prize naar de komische roman The Finkler Question van Howard Jacobson.

Tags: Literaire prijzen, Britse literatuur
Verwante berichten (37)
Geplaatst door Dirk Leyman op 06-09-2011
Vorige berichten
Volgende berichten